Satelita Hipparcos (High Precision Parallax Collecting Satellite) został wystrzelony przez Europejską Agencję Kosmiczną ESA w 1989 r. Do dzisiaj jest to jedyna misja kosmiczna, której celem były masowe pomiary astrometryczne, czyli badania dokładnych pozycji i ruchów gwiazd na niebie.

Pomiary Hipparcosa były od 10 do 100 razy dokładniejsze niż pomiary prowadzone z Ziemi. Pierwszy utworzony na ich podstawie katalog zawiera informacje o 120 tys. gwiazd. Drugi, nazwany Tycho, zawiera już dane dotyczące około miliona gwiazd. Obie pozycje po raz pierwszy opublikowano w 1997 r. A już trzy lata później, w roku 2000 opublikowano katalog Tycho-2 z ponad 2,5 mln gwiazd. Floor van Leeuwen z University of Cambridge (Wielka Brytania), członek zespołu naukowego Hipparcosa, dokonał ponownej kalibracji danych z satelity. Uzyskany w ten sposób najnowszy katalog ukazał się drukiem 27 września br. W Internecie będzie on dostępny już na początku 2008 r.

Przez ostatnie dziesięć lat techniki komputerowe i możliwości obliczeniowe rozwinęły się znacząco. Przykładowo - modele, których przetworzenie zajmowało kiedyś nawet pół roku, dziś wymagają zaledwie około tygodnia pracy zwykłego komputera. W nowych modelach uwzględniono m.in. pochodzące od mikrometeorytów efekty, wpływające na dokładne kierowanie satelity na ustaloną pozycję, a także ruch baterii słonecznych względem satelity. Nowe metody obróbki danych pozwoliły na dwukrotny wzrost dokładności uzyskanych wyników.

Dzięki pomiarom astrometrycznym można wyznaczać odległości do gwiazd za pomocą metody paralaksy trygonometrycznej. Gdy Ziemia porusza się po swojej orbicie, efektem tego są niewielkie zmiany położenia gwiazdy na niebie. Można to porównać do widoku z okna pociągu lub samochodu - bliższe pojazdowi drzewa przemieszczają się szybko, podczas gdy te odległe wydają się być nieruchome dla naszego oka. Podobnie jest z gwiazdami, im dalej znajduje się gwiazda, tym mniejszy kąt na niebie zakreśli podczas ruchu Ziemi po orbicie.

Znając rozmiar orbity Ziemi i mierząc zmiany położenia gwiazdy na niebie możemy, za pomocą prostej trygonometrii, ustalić odległość do gwiazdy w kilometrach (a raczej w latach świetlnych lub parsekach - jednostkach długości stosowanych w astronomii).

Następną dużą europejską misją astrometryczną będzie Gaia, również prowadzona przez ESA. Ma ona wystartować w 2011 r., a uzyskany dzięki niej katalog zostanie opublikowany w 2020 r.